Đăng nhập  |  Đăng ký 
Cuộc thi viết và chụp ảnh với chủ đề "Vai trò thương lái trong nền kinh tế thị trường"
Bất ngờ với trái bơ sáp
Thứ Tư, 07/07/2010 14:46 (GMT+7)
Đánh giá : 2 phiếu

GS-TS. Võ Tòng Xuân rất mê trái bơ. Trong túi công tác của ông thường có vài trái bơ để dùng. Đơn giản vì nó ngon, bổ, rẻ. Trong một lần trò chuyện, ông nói: “Nhà nông học có thể tạo ra giống bơ thu hoạch quanh năm, nhưng cần có những người phân phối chúng để nâng cao giá trị trái bơ”.

Cây bơ được người Pháp đưa vào trồng ở Việt Nam từ năm 1940. Vùng Tây Nguyên là nơi thích hợp nhất cho cây bơ phát triển và cho trái ngon nhất. Vậy mà nhiều nơi, chúng được trồng chỉ để làm hàng rào, cho bóng mát, ít nhà quan tâm đến việc đem bán vì giá quá thấp.

Bản thân người viết bài này cũng chưa hiểu hết giá trị của trái bơ. Rất may là vừa rồi, lên Dắk Lắk, ghé huyện Cư M’Nga, tình cờ được chứng kiến lễ ra mắt Liên minh Sản xuất bơ sáp Dakado, mới biết rằng, loại trái cây này đang ngày càng được ưa thích!

Người góp nhiều công “đổi đời” cho trái bơ là chị Nguyễn Thị Thu Nhơn, một thương lái giỏi giang ở chợ chính TP. Buôn Ma Thuột. Trong lễ ra mắt, chị đại diện Liên minh cam kết diện tích bơ hiện có sớm đạt giá trị 7 triệu USD/năm như mong muốn của các tổ chức quốc tế khi tài trợ cho Dự án Cạnh tranh nông nghiệp ở tỉnh Dắk Lắk.

Nhận, giao hàng tại vựa
Duyên bơ

Giải đất miền Trung gắn liền với miền đất Tây Nguyên nên thời bao cấp, vào mùa nông nhàn, có nhiều lao động lên cao nguyên làm thêm. Thanh niên thì hái cà phê, khai hoang, xây dựng; người buôn bán nhỏ thì mua gom đậu, mè, bắp và các loại nông thổ sản mang về xuôi bán. Các tỉnh miền Trung có nhiều đợt vận động giáo viên lên tăng viện cho vùng đất Tây Nguyên, trong đó có chồng chị Nhơn.

Năm 1991, vợ chồng chị lên Dắk Lắk lập nghiệp. Anh được bố trí dạy học tại một trường ven TP. Buôn Ma Thuột. Ở quê mới dễ kiếm đất trồng trọt, nhưng một nách ba con nhỏ, chị không thể một mình canh tác. Chị quyết định gửi con vào nhà trẻ, bươn ra chợ kiếm một sạp hàng.

Chị mua gom từ các loại trái cây đến củ khoai môn, bắp chuối, các loại đậu, mì, bắp, củ gừng… Người buôn chuyến từ Quảng Ngãi và các tỉnh lân cận chỉ việc đúng ngày đến chị nhận hàng đã đóng gói sẵn, mang đi. Dần dà, chị bàn với bạn hàng cứ ở yên dưới quê, chị sẽ gửi hàng theo xe đò cho đỡ đi lại xa xuôi. Từ đó, sạp Thu Nhơn trở thành nơi trung chuyển hàng nông sản có tiếng.

Từ tháng 4 đến tháng 7 là mùa bơ chín. Loại trái này giá rẻ, ở sạp, chị vẫn mua, mổ đôi, dùng muổng cạo ăn đỡ bữa. Khi về nhà, chưa kịp đi chợ, con đói, chị lại xẻ trái bơ cho con ăn. Rồi chị nghĩ cách trộn bơ với dấm, hành tây, rau xà lách, có khi thêm thịt lợn hoặc tôm, thành món xa lát.

Thật bất ngờ, ăn nhiều bơ, các con ngày càng phổng phao. Chồng chị sau buổi dạy thêm, ăn cơm với bơ trộn ngon lành, tăng thêm sức khoẻ. Khám phá ra món quà tặng quý giá của thiên nhiên, ở chợ, những khi rảnh rổi, chị lại chế biến nhiều món từ bơ mời bạn hàng ăn. Ai cũng khen ngon, đòi chị mua bơ bán cho họ. Vựa nông sản của chị dần dần nổi tiếng thành vựa bơ Thu Nhơn.

Thương lái Thu Nhơn vừa kiểm tra đóng gói, vừa trả lời khách hàng
Năm 2006, Tổ chức Hỗ trợ phát triển Quốc tế (GTZ) của Cộng hòa Liên bang Đức triển khai chương trình “Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ” (SME-GTZ). Tại Dắk Lak, GTZ đánh giá cây bơ là một loại cây rất quý của tỉnh, có diện tích khoảng 2.500ha, nhưng chưa được khai thác đúng mức. Nếu tổ chức bán buôn trong nước và xuất khẩu tốt, trái bơ có thể tạo ra giá trị tương đương 7 triệu USD/năm. GTZ bàn với UBND tỉnh tìm một doanh nghiệp nhỏ để họ tài trợ nâng cao giá trị quả bơ. Lúc này, gia đình chị Thu Nhơn đã trồng được 2,5ha cây bơ ở phường Tân An, TP. Buôn Ma Thuột.

Trung tâm Ứng dụng thuộc Sở Khoa học - Công nghệ Dắk Lắk phối hợp với một đơn vị được GTZ ủy quyền xây dựng thương hiệu Dakado (ghép từ chữ Dắk Lắk và Avacado là tên quốc tế của trái bơ) cho trái bơ sáp đặc sản của tỉnh. Họ mời các nhà trồng bơ, các chủ vựa bơ đến dự các lớp tập huấn nâng cao chất lượng bơ.

Thương lái Thu Nhơn gửi sạp cho người quen để đến lớp tập huấn này. Muốn được tài trợ phải có sản phẩm sạch: trái bơ không được phun thuốc trừ sâu, cây không bón nhiều phân hóa học, đóng gói, dán nhãn, vận chuyển phải theo đúng quy cách. Có thêm kiến thức qua đợt tập huấn, chị Thu Nhơn bàn với các chủ vườn bơ cách chăm bón, thu hái trái và nếu đúng kỹ thuật, sẽ mua cao giá hơn giá thị trường.

Gần hai năm, bơ từ vựa Thu Nhơn cung ứng đi các tỉnh tăng dần, có ngày cả chục tấn xuôi Nam, về Bắc. Một yêu cầu bắt buộc về kỹ thuật là khi hái, trái bơ phải còn một đoạn cuống. Chị Thu Nhơn cùng chồng tìm ra cách gắn một cây kéo trong giỏ sào hái bơ, một lưỡi kéo cố định, một lưỡi buộc dây thòng xuống, người hái chỉ giật dây là trái giữ nguyên cuống.

Giữa tháng 7/2008, tỉnh Dắk Lak mở ngày hội trái bơ tại TP. Buôn Ma Thuột. Người dân và du khách ai cũng bất ngờ khi được thưởng thức các món xa lát bơ, bơ sữa, cà phê bơ do thương lái Thu Nhơn chế biến. Kết thúc ngày hội, ban tổ chức công bố vựa bơ Thu Nhơn được chọn để thực hiện dự án SME-GTZ tại tỉnh Dắk Lắk.

Đã có giống bơ trái vụ
Mở rộng cạnh tranh

Lúc này, cô con gái đầu của chị Thu Nhơn là Phạm Thị Thanh Trinh đã tốt nghiệp đại học kinh tế. Được nhiều người khuyến khích, chị bàn với con lập và làm giám đốc một công ty kinh doanh nông sản. Cô Trinh lấy tên mẹ đặt tên cho công ty vì “bơ Thu Nhơn” bước đầu đã có tiếng tăm.

Nhiều tỉnh - thành mời tham dự hội chợ - triển lãm, bà thương lái là Chủ tịch hội đồng thành viên Công ty Thu Nhơn khuyến khích con tham dự. Những thùng bơ Dakado được đưa lên máy bay để đến kịp các hội chợ ở TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng. Trên máy bay, chị đã tặng cho phi hành đoàn những hộp bơ Dakado, ngon và đẹp, ai cũng khen.

Cuối năm 2008, Vietnam Airlines đưa trái bơ vào thực đơn cho hành khách trên các chuyến bay của hãng.

Cuối 2009, dự án GTZ kết thúc, Ngân hàng Thế giới quyết định dành nguồn vốn 8,53 triệu USD để triển khai Dự án Cạnh tranh nông nghiệp ở tỉnh Dắk Lắk. Các ngành hàng được tỉnh chọn là cà phê, trái bơ và heo rừng nuôi. Doanh nghiệp muốn được xét chọn tham gia chương trình này phải hợp tác với nhà nông trực tiếp sản xuất.

Bà chủ Thu Nhơn ngày ngày chỉ huy mua, phân loại, đóng gói nguồn bơ do các lái cấp 1 hoặc nhà vườn mang đến. Bơ đạt chuẩn được vựa trả từ 15.000-25.000 đồng/kg, loại hàng “dạt” đem ra chợ bán xô chỉ bằng một phần ba giá đó. Gần trăm nhà vườn, trong đó có nhiều nhà là đồng bào dân tộc ít người đã liên minh cùng Thu Nhơn để trồng bơ, mua bán trái bơ.

Viện Khoa học - kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên đã báo tin nhân thành công một giống bơ mới cho thu hoạch vào cuối năm để Thu Nhơn đưa cho bà con trồng.


HUỲNH HẠNH

Từ khóa / Tag
  • 1
Ý kiến phản hồi Bookmark and Share Gởi ý kiến của bạn ?
Xem tin theo ngày :